Wielkie Schody
Pierwszym zetknięciem zaproszonego gościa z częścią reprezentacyjną pałacu
są Wielkie Schody. Ich monumentalny wygląd to w dużej mierze skutek
zestawienia czystej bieli furlandzkiego marmuru, wykorzystanego do ich
budowy, oraz bogatych złoceń i czerwieni rozpostartego dywanu honorowego.
Silnym akcentem kolorystycznym są kolumny z ciemnobłękitnego granitu
weblandzkiego, podtrzymujące paradne sklepienie nad szczytem schodów.
Schody pełnią ważną funkcję w dworskim protokole. Stanowią drogę
ceremonialną dla gości JKM. Tutaj też, na specjalnie rozbudowanym
w tym celu spoczniku (podeście), wchodzącego pierwszym biegiem pod ozdobną
arkadą gościa wita odpowiedni urzędnik nadworny, stosownie do rangi
zaproszonego.
powrót do góry >>
Sala Gwardii
Klatka schodowa otwiera się na Salę Gwardii. Jej nazwa pochodzi od
gwardzistów królewskich, którzy za czasów Erwina VII mieli tutaj swój
główny posterunek. Przyczynę takiego ich umiejscowienia łatwo zrozumieć,
gdy uwzględni się, że tędy musiał przechodzić każdy przybywający na
I piętro pałacu, jeżeli nie był członkiem Domu Panującego (wszystkie
dodatkowe schody znajdują się w Apartamentach Królewskich, są więc
niedostępne dla osób postronnych). W wystroju sali zwraca uwagę
w pierwszej kolejności wspaniały, XVII-wieczny arras pochodzący
z Królewskich Zbiorów Sztuki, gromadzonych przez kolejnych monarchów
Dreamlandu. Godzien uwagi jest również belkowany, kasetonowy strop. Wystrój
sali uzupełniają porfirowe kolumny i jaspisowe pilastry (oba wykorzystane
rodzaje kamienia pochodzą z Furlandii), nawiązujące kolorystyką do wyżej
omówionych kolumn Wielkich Schodów. Znajduje się tutaj również XVI-wieczna
szafa, w której przechowywano białą broń dla pełniących służbę gwardzistów
(na zdjęciu po lewej).
Sala jest obecnie wykorzystywana jako antyszambra przed Salą Ambasadorów,
gdy w tej sali wydawane jest ceremonialne śniadanie lub bankiet dla korpusu
dyplomatycznego bądź też innych gości. Wciąż zresztą w tej sali pełni
honorową wartę Dyżurny Oficer JKM, jeden z oficerów Gwardii Królewskiej,
który w danym dniu pełni dowództwo nad oddziałami oddelegowanymi do
służby przy JKM.
powrót do góry >>
Sala Ambasadorów
Kolejną salą Wielkich Apartamentów jest Sala Ambasadorów, zwana kiedyś
Orientalną. W XVII w. pełniła ona rolę Wielkiej Antyszambry przed głównymi
apartamentami ceremonialnymi. Sala swoim wystrojem nawiązuje wyraźnie
do estetyki Wielkich Schodów, aczkolwiek jako całość sprawia wrażenie większej
lekkości, nie tracąc przy tym swojego uroczystego charakteru. Elementem
charakterystycznym jest występująca wnęka, nakryta pojedynczym łukiem,
podtrzymywanym przez parę kolumn, z medalionem na tylnej ścianie wnęki,
w którym umieszczono złocony herb królewski. Ściany sali podzielone są
regularnie białymi pilastrami o złoconych głowicach i krawędziach. Uwagę
zwraca również bogato złocony, kasetonowy strop. Uzupełnieniem jest
XVIII-wieczny wiszący świecznik, uzupełniany zawieszonymi na pilastrach
kinkietami, nawiązującymi doń stylem. Dawna nazwa sali wzięła się od jej
umeblowania, stanowiącego dary władców wschodnich potęg. Elementem
szczególnie wartościowym są dwa perskie kobierce, pochodzące z XVII w.,
ofiarowane Erwinowi VII z okazji koronacji razem z pięknym stołem,
zajmującym obecnie centralne miejsce w sali. Dalekowschodnie są również
kanapa i dwa fotele, znajdujące się we wnęce sali.
Obecna nazwa pomieszczenia nawiązuje do jednej z jego ceremonialnych
funkcji. Otóż dwa razy do roku - z okazji Nowego Roku oraz urodzin JKM,
sala ta staje się miejscem uroczystego bankietu dla korpusu dyplomatycznego.
Poza tym, sala ta nadal pozostaje protokolarnym przedsionkiem Sali Tronowej
oraz - po przeciwnej stronie - Wielkiej Sypialni. W dniach, w których
obowiązuje wielki ceremoniał, wydawane są tutaj uroczyste śniadania
(na przemian z Salonem Zielonym, w zależności od liczby zaproszonych gości).
powrót do góry >>
Wielka Sypialnia
Bardzo interesującą salą Wielkich Apartamentów jest Wielka Sypialnia.
Za czasów Erwina VII była ona najważniejszym miejscem w pałacu, tutaj
skupiało się życie państwowe i dworskie. Sala ta znajdowała się oryginalnie
w centralnej części pałacu, w miejscu dzisiejszej Sali Tronowej. W toku
planowania rekonstrukcji pałacu Erwina VII JKM zdecydował jednak o zmianie
położenia obu sal (Sala Tronowa znajdowała się za czasów Erwina tam,
gdzie obecnie Wielka Sypialnia) uznając, iż w dzisiejszych czasach,
uwzględniając zmiany w dworskim ceremoniale, centralne miejsce winno
przypaść właśnie Sali Tronowej. Mając przy tym na względzie, iż
zasadnicze znaczenie tego pomieszczenia wiązało się właśnie z panowaniem
Erwina VII, zdecydowano o jej rekonstrukcji zgodnie z dokumentacją
z tego właśnie okresu. W przeciwieństwie zatem do większości pozostałych
sal, to pomieszczenie nie nosi znamion przebudowy z czasów Tomasza II,
lecz zachowało swój barokowy przepych. Najważniejszym elementem wyposażenia
jest królewskie łoże z orzechowego, bogato złoconego drewna, z baldachimem
z bogato haftowanego adamaszku. Ten sam motyw powtarza się na adamaszkowych
tapiseriach sali, a także na jedwabnej kapie łoża oraz rozkładanym
parawanie. Również paradne fotele królewskie nawiązują swoim obiciem
do wzoru na pozostałych tkaninach. Charakterystycznym elementem wyposażenia
jest misterna, złocona balustrada tralkowa, rozdzielająca pokój na
część przeznaczoną dla publiczności i część prywatną. Wyposażenie uzupełnia
dębowa, bogato intarsjowana komoda z marmurowym blatem oraz dwie poduszki
pełniące rolę podnóżków i osiem taboretów dla najdostojniejszych osobistości
dworu, którym przysługiwało prawo siadania w trakcie królewskiego lever;
zarówno poduszki, jak i siedziska taboretów zostały pokryte tkaniną we wzór
kwiatowy z motywem wieńca laurowego. Wszystkie materie tego pomieszczenia
zostały pieczołowicie zrekonstruowane w słynących ze swoich wspaniałych
tradycji warsztatach tkackich w Mariborze. Warto również docenić majstersztyk
rzemieślników furlandzkich, którzy doskonale zrekonstruowali bogato rzeźbiony,
kasetonowy strop sali.
Obecnie Wielka Sypialnia nie spełnia już funkcji rzeczywistej królewskiej
sypialni, jaka była jej przypisana w czasach Erwina VII. Jedynie w dniach,
gdy obowiązuje wielki ceremoniał, dokonuje się tutaj uproszczony rytuał
porannej toalety w postaci uroczystego przybrania przez JKM insygniów
Wielkiego Mistrza Orderu Czerwonego Orła.
powrót do góry >>
Salon Zielony
Salon Zielony swoją nazwę wziął od koloru tkaniny, jaka posłużyła do
obicia jego ścian. Głównym elementem architektonicznego wystroju jest
marmurowy kominek, z bokami przekształcającymi się stopniowo w stylizowane
nogi lwa. Ściany ozdobione złoconymi girlandami. Na kominku XVIII-wieczny
zegar weblandzki z Królewskich Zbiorów Sztuki. Wspaniałe lustro nad
kominkiem stanowi wyrób jednej z morlandzkich manufaktur. Podłogę pokrywają
kobierce pochodzące z wytwórni w Kasanie. Nadto zwrócić warto uwagę na meble,
w szczególności dwa niewielkie stoliki z marmurowymi blatami, pochodzące
z przełomu XVII i XVIII w.
Salon Zielony pełni funkcje antyszambry przed Wielką Jadalnią, stanowi
również miejsce uroczystych śniadań w razie obowiązywania wielkiego
ceremoniału, jeżeli nie organizuje się ich w Sali Ambasadorów.
powrót do góry >>
Galeria
Galeria stanowi doskonały przykład, jak interesująco pod względem
artystycznym może zostać wykorzystana przestrzeń pozornie mało ciekawa.
Pomieszczenie to powstało jako bezpośrednie połączenie Salonu Zielonego
z Salą Asamblową, by można było dostać się do sali pełniącej rolę
głównej sali balowej bez konieczności przechodzenia przez Wielką
Jadalnię. Tymczasem wysiłek dreamlandzkich rzemieślników doprowadził
do przekształcenia tego na wskroś użytkowego pomieszczenia w prawdziwą
perłę sztuki architektonicznej i zdobniczej. W pierwszej kolejności wzrok
przykuwają wspaniałe freski. Zwykle tuż po tym pałacowi goście dostrzegają
zachwycającą dębową podłogę, inkrustowaną w różnobarwne wzory,
nawiązujące do ornamentalnej stylistyki klasycznej. Stopniowo obserwator
uświadamia sobie kunszt architektoniczny pomieszczenia, podzielonego
amfiladą łuków na mniejsze, równomierne części. Olbrzymie lustra zawieszone
na ścianie naprzeciw okien, mające dodatkowo rozświetlać pomieszczenie,
stanowią wspaniały dar rzemieślników morlandzkich, podobnie jak lustro
w Salonie Zielonym. Mimo całego bogactwa wystroju, wnętrze nie jest
przytłaczające, co chlubnie świadczy o zdolnościach jego budowniczych.
Galeria pozostała jednak, w swojej ceremonialnej funkcji, ciągiem
komunikacyjnym prowadzącym do Wielkiej Jadalni oraz Sali Asamblowej.
powrót do góry >>
Wielka Jadalnia
Wielka Jadalnia w swojej stylistyce żywo nawiązuje do tej, jaką
prezentuje Sala Ambasadorów. Również tutaj powtarza się konsekwencja
zdobnicza, ograniczająca w zasadzie wszelką dekorację do bieli sztukaterii
oraz bogactwa złoceń. Podobnie jak w dawnej Wielkiej Antyszambrze,
pojawia się tutaj wnęka osłonięta łukiem podtrzymywanym tym razem przez
układ czterech podwójnych pilastrów. Takie wyposażenie sali powoduje
automatycznie skupienie się na dwóch zasadniczych elementach. Pierwszym
z nich jest królewskie podium, podkreślające honorowe miejsce za stołem,
dodatkowo uwypuklone czerwonym baldachimem, zyskującym na wyrazistości
w porównaniu ze złoconą bielą ścian. Drugim elementem zyskującym
na takim ukształtowaniu elementów zdobniczych jest... nakrycie stołu.
Dreamlandzka sztuka serwowania potraw znana jest z umiejętności
bardzo plastycznego podawania posiłków, niejednokrotnie wzbudzając
tym wątpliwości, czy dana rzecz na talerzu to właściwa potrawa, czy
też już garnirunek. Warto być może w tym miejscu wspomnieć, że wszystkie
składniki używane w kuchni dworskiej do przystrajania potraw nadają
się do jedzenia...
O protokolarnej roli tego pomieszczenia mówi w zasadzie w pełni
sama jego nazwa. Sala ta jest paradną jadalnią, pozwalającą na
ugoszczenie do 200 gości królewskich. Dwa wyróżniające się miejsca
przewidziane są dla JKM i dla głównego gościa, jednakże tylko
wówczas, gdy jest on suwerenem.
powrót do góry >>
Sala Asamblowa
Sala Asamblowa (Balowa) jest jedną z największych sal Królewskiego
Pałacu Ekhorn. Jej obecne wyposażenie odtworzono na wzór XVII-wiecznych
planów i rysunków. W pomieszczeniu zwraca uwagę przede wszystkim wspaniała
kolumnada (do tego stopnia, iż sala ta bywa nazywana również Kolumnową).
Charakterystyczne, podwójne rzędy kolumn z weblandzkiego marmuru,
oddzielają część centralną sali, przeznaczona do tańca, od czterech
wydzielonych części, w których w czasie uroczystości ustawione są bufety,
zapewniające bawiącym się gościom JKM stosowne przekąski i napoje.
Kolumnady stanowią jednocześnie podporę dla galerii, na których
zasiadają dworscy muzycy. W wyposażeniu sali dodatkową uwagę zwracają
wspaniałe kryształowe żyrandole z wytwórni surmalajskich oraz wykonana
z weblandzkiego dębu podłoga, plastycznie uatrakcyjniona wykorzystaniem
drewna o różnych odcieniach, ułożonego w geometryczny wzór.
W tej to sali odbywają się dworskie bale, mające szczególnie bogatą
oprawę w karnawale, a także dla uczczenia królewskich urodzin. Okazją
do ich organizowania jest również wizyta zagranicznego gościa, na
przemian z koncertami lub przedstawieniami teatralnymi.
powrót do góry >>
Salon Czerwony
Salon Czerwony stanowi odpowiednik Salonu Zielonego w kompozycji skrzydła
wschodniego. Podobnie jak i tam, również tutaj nazwa odpowiada kolorowi
tkaniny użytej do ozdobienia ścian. Marmurowy kominek, o nieco
spokojniejszej linii, stanowi oprawę dla dwóch przykładów umiejętności
weblandzkich brązowników - wspaniałych świeczników w postaci figur ludzkich.
Nadto we wnętrzu uwagę zwraca żyrandol, wykonany przy wykorzystaniu kryształu
górskiego ze złóż w północnej Nowej Temerii (Surmala), stanowiący jeden
z najwspanialszych w całym pałacu.
powrót do góry >>
Biblioteka
Pomieszczenie dzisiejszej Biblioteki nie było oryginalnie przewidziane
w planach pałacu Erwina VII. Korytarz łączący Salę Gwardii i Wielki
Gabinet stanowił pierwotnie drugą galerię na I piętrze, służącą
ceremonialnemu wprowadzaniu ministrów na posiedzenia Rady. Uznano, iż
pomieszczenie to może być, po niewielkich adaptacjach, polegających głównie
na wkomponowaniu w kompozycję sali szaf bibliotecznych, przekształcone w
miejsce odpowiednie do przechowywania choćby części bogatej kolekcji
woluminów. Wprawdzie nie wystawia się tutaj tych najstarszych i
najcenniejszych, które wymagają specjalnych warunków w zakresie
wilgotności i oświetlenia, to jednak prezentowane zbiory wyglądają
imponująco. Uwagę zwraca również wielki globus znajdujący się w części
Biblioteki bliższej Wielkiemu Gabinetowi. Odpowiedni klimat miejsca
podkreślany jest również przez cztery pary jaspisowych kolumn, ujmujących
po dwie pary przestrzeń Biblioteki z obu jej końców. Warto również
poświęcić chwilę na przyjrzenie się malowidłom na sklepieniu,
przedstawiającym w formie alegorii poszczególne dziedziny nauki i sztuki.
Biblioteka, choć formalnie zaliczana do Wielkich Apartamentów, nie pełni
w zasadzie żadnych funkcji protokolarnych, z wyłączeniem pierwszego
posiedzenia nowo powołanych ministrów, którzy to są uroczyście wprowadzani
przez Marszałka Dworu i Lorda Kanclerza w procesji kierującej się
z Wielkich Schodów, poprzez Salę Gwardii i właśnie Bibliotekę, do Wielkiego
Gabinetu, gdzie przybyłych przyjmuje JKM. Oświetlenie sali bibliotecznej
zapewniają nie tylko wychodzące na wewnętrzny dziedziniec okna, ale
również przemyślne szklane drzwi wychodzące na Salę Gwardii i Wielkie
Schody, przez które wpada światło oświetlające te dwa pomieszczenia.
powrót do góry >>
Wielki Gabinet
Historia Wielkiego Gabinetu to w dużej części odbicie kształtowania
się władzy wykonawczej w Królestwie. Początkowo więc, za czasów Erwina VII,
Gabinet spełniał rolę centrum szeroko rozumianej władzy administracyjnej
- to tu właśnie zbierały się poszczególne - jakbyśmy to dziś powiedzieli
- wydziały Rady, mające przedstawiać monarsze bieżące sprawy państwowe
i proponować rozwiązania poszczególnych pojawiających się zagadnień.
Stopniowy rozwój administracji państwowej doprowadził już za rządów
Tomasza II do zmian organizacyjnych, a w końcu do przekształcenia się
Rady w odrębny organ, zwany zresztą początkowo Gabinetem, a następnie
- Rządem Królewskim (termin „Gabinet” na oznaczenie Rządu
zresztą nadal pozostaje w użyciu, choć nie występuje już obecnie
w prawie pisanym). W dzisiejszej rzeczywistości pomieszczenie całego
Rządu z niezbędnym personelem pomocniczym i dokumentacją w jednej
części pałacu, nie mówiąc już nawet o jednej sali, jest po prostu
niemożliwe. Stąd też Rząd otrzymał do dyspozycji w Ekorre odrębny
Pałac Rady, natomiast sam Wielki Gabinet pozostał jako główne miejsce
codziennej pracy JKM, w tym także roboczych spotkań z ministrami.
Do dziś zresztą w tej sali odbywają się posiedzenia Rządu, jeżeli
tylko JKM wyrazi życzenie uczestniczenia w takim posiedzeniu.
Wystrój pomieszczenia odpowiada jego zasadniczej funkcji. Łukowate,
kasetonowe sklepienie z osią nad podłużnym stołem zapewnia poczucie
powagi miejsca, dodatkowo podkreślane przez smukłe jaspisowe kolumny.
Wyraźnie widoczny jest, zwłaszcza w odniesieniu do pozostałych pomieszczeń
reprezentacyjnych, brak złoceń i bogatej sztukaterii, co dodatkowo
podkreślać ma niejako roboczy charakter pomieszczenia.
powrót do góry >>
Sala Tronowa
Sala Tronowa jest obecne najważniejszym pomieszczeniem w Królewskim
Pałacu Ekhorn, co znajduje swój wyraz także w rozplanowaniu I piętra
reprezentacyjnej części nowej rezydencji królewskiej. Na wystrój sali
decydujący wpływ miała konieczność zapewnienia należytej oprawy
dla ceremonii związanych z najważniejszymi wydarzeniami w życiu Królestwa.
Wymogi ceremonialne spowodowały konieczność wybudowania sali odpowiednio
dużej, mogącej pomieścić w miarę wygodnie licznie zapraszanych na uroczystości
gości, a jednocześnie zachowującej powagę sytuacji oraz prezentującej
splendor godny dreamlandzkiej monarchii. Wszystko to razem doprowadziło
do stworzenia najbardziej reprezentacyjnej sali w całym założeniu.
Podstawowym elementem dekoracyjnym, wyznaczającym jednocześnie rytm zdobień,
są pary pilastrów złoconych na krawędziach i kapitelach. Oprawę tronu
stanowią cztery takie pilastry, ujęte w dwie pary (po jednym,
wewnętrznym z każdej pary, przesłania zaplecek baldachimu,
stąd widoczne są tylko ich kapitele). Nad pilastrami biegnie bogato złocony
gzyms z wysuniętymi wspornikami, na których opiera się kolebkowe sklepienie
o bogatej, złoconej sztukaterii w postaci girland i geometrycznych płaszczyzn,
stanowiących wspaniałą oprawę dla mansardowych okien umieszczonych w
kolebkowym sklepieniu. W centralnej części sklepienia umieszczony został
plafon przedstawiający alegorię Prawa i Pokoju (niestety, niewidoczny
na zdjęciu). W centralnej części krótszego boku sali, naprzeciwko okien,
znajduje się okazały tron królewski na podwyższeniu pod baldachimem.
Tron ten, będący darem Solardii, stanowi dokładną kopię tronu znajdującego
się w starym Pałacu Królewskim w Stołecznym Królewskim Mieście Dreamopolis,
świadcząc w ten sposób o ciągłości dreamlandzkiej monarchii jako istotnym
elemencie państwowej tożsamości.
Trudno byłoby przecenić znaczenie Sali Tronowej w dworskim protokole.
To tutaj JKM przyjmuje ceremonialne audiencje, w czasie których zasiada
„na Majestacie”, czyli na tronie w pełnym stroju ceremonialnym.
Tutaj przyjmowane są zasadniczo listy uwierzytelniające obcych przedstawicieli
dyplomatycznych, którzy dopiero od ich oficjalnego przedstawienia Królowi
traktowani są jako Ambasadorowie Nadzwyczajni i Pełnomocni (ew. innego
rodzaju należycie umocowani przedstawiciele, w zależności od rodzaju
stosunków łączących Królestwo z danym państwem). Ta Sala jest wreszcie
świadkiem zatwierdzania przez JKM ustaw federalnych, co następuje w trakcie
specjalnej ceremonii, w czasie której JKM podpisuje przedkładany przez
Marszałka Izby Poselskiej projekt ustawy, do którego następnie Lord
Kanclerz przykłada pieczęć, a także ratyfikowania traktatów międzynarodowych,
co następuje w trakcie analogicznej ceremonii, w której Marszałka Izby
Poselskiej zastępuje Minister Spraw Zagranicznych. Tu też wreszcie
JKM nadaje tytuły arystokratyczne w trakcie ceremonii inwestytury.
powrót do góry >>
